เชื้อเพลิงชีวมวลอัดเม็ด-ตลาดพลังงานทางเลือกที่น่าสนใจ
เชื้อเพลิงชีวมวลอัดเม็ด-ตลาดพลังงานทางเลือกที่น่าสนใจ
การประชุมสัมนาเชื้อเพลิงชีวมวลอัดเม็ดของสหภาพยุโรปประจำปี 2014 ที่เมือง Wels ประเทศออสเตรียก็ได้ปิดฉากลงเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โดยในวาระการปิดประชุมได้มีการกล่าวสรุปถึงสถานะการณ์ของตลาดเชื้อเพลิงอัดเม็ดในสหภาพยุโรปและอเมริกา ทีมงาน Industry Review ได้รวบรวมและสรุปใจความสำคัญของวาระการปิดประชุมที่น่าสนใจดังนี้
เชื้อเพลิงอัดเม็ดหรือ Pellet fuel เป็นแหล่งพลังงานทดแทนที่เริ่มแพร่หลายในนานาประเทศ วัสดุที่นำมาใช้ในการอัดเม็ดคือมวลชีวภาพ (Biomass)ซึ่งส่วนใหญ่ทำมาจากไม้หรือวัสดุเช่นเปลือกต้นปาล์ม เปลือกมะพร้าว และกิ่งไม้ต่างๆ หญ้าแห้งและฟางข้าวก็เป็นอีกวัสดุหนึ่งที่ได้ถูกนำมาทดลองอัดเป็นเม็ดขนาดและความชื้นที่คงที่ทำให้เชื้อเพลิงอัดเม็ดเป็นแหล่งพลังงานที่มีประสิทธิภาพสูง ให้พลังงานประมาณ 4.7-5.2 MWh/tonne (ถ่านหิน 6.5-7.5 Mwh/tonne, น้ำมันดีเซล 12.6 Mwh/tonne) อีกทั้งความหนาแน่นที่สูงทำให้ค่าใช้จ่ายด้านการขนส่งต่ำ อย่างไรก็ตามการใช้พลังงานอัดเม็ดจะต้องคำนึงถึงผลกระทบข้างเคียงด้านมลภาวะทางอากาศ การสรรหาวัสดุชีวภาพที่จะนำมาใช้ในกระบวณการผลิต และปริมาณเชื้อเพลิงอัดเม็ดที่อาจจะไม่เพียงพอต่อความต้องการในอนาคต หลังจากพลังงานอัดเม็ดนั้นเริ่มเป็นที่แพร่หลายตั้งแต่ปี 2005 ตลาดเชื้อเพลิงอัดเม็ดในภาพรวมมีแนวโน้มที่จะเติบโตและขยายใหญ่ขึ้น แต่อัตราการเติบโตของแต่ละประเทศก็มีความแตกต่างค่อนข้างสูงและมีเงื่อนไขที่แตกต่างกันไป
อิตาลี – ในอิตาลีซึ่งเป็นประเทศที่ใช้พลังงานอัดเม็ดมากที่สุดในยุโรป มีการใช้พลังงานอัดเม็ดที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพราะมีปริมาณการขายอุปกรณ์ที่ใช้พลังงานอัดเม็ดในภาคผู้บริโภค(ครัวเรือน)ที่สูง แต่ละปีมีการใช้พลังงานอัดเม็ดถึง 3 ล้านตันต่อปี และเพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ยประมาณ 2-300,000 ตันต่อปี ซึ่งเพียงร้อยละ 40 ของพลังงานอัดเม็ดที่ใช้เป็นพลังงานอัดเม็ดที่ผลิดในอิตาลี นอกจากนี้อัตราการผลิตนั้นลดน้อยลงเรื่อยๆ จากปริมาณการผลิตที่สูงที่สุดถึง 750,000 ตันในปี 2007 เหลือเพียง 300,000 ตันในปัจจุบันโดยบริษัทที่เคยผลิตพลังงงานอัดเม็ดหันไปเป็นผู้นำเข้าและจัดจำหน่าย โดยส่วนใหญ่นำเข้าจากออสเตรียและเยอรมนี การขนส่งพลังงานอัดเม็ตส่วนใหญ่ใช้การขนส่งโดยใช้เรือ ผ่านท่าเรือ Naples
สหราชอาณาจักร – แม้ว่าสหราชอาณาจักรจะเป็นตลาดเชื้อเพลิงอัดเม็ดที่ใหญ่ในยุโรป ซึ่งการมีการเติบโตที่ถูกผลักดันโดยนโยบาย Renewable Heat Incentive แต่การนำนโยบายไปปฏิบัตินั้นยังเป็นสิ่งที่ค่อนข้างท้าทาย ความล่าช้าของการสนับสนุนการใช้พลังงานอัดเม็ดทำให้อัตราการเติบโตในภาคธุรกิจและภาคที่อยู่อาศัยนั้นช้ากว่าที่คาดไว้
รัสเซีย – ตลาดเชื้อเพลิงอัดเม็ดในรัสเซียนั้นมีการเติบโตที่ช้าแม้ว่าจะมีทรัพยากรที่สามารถนำมาผลิตเชื้อเพลิงอัดเม็ด สืบเนื่องจากรัสเซียเป็นประเทศที่มีการผลิตน้ำมัน ถ่านหิน และก๊าซธรรมชาติมาอย่างยาวนาน ในปัจจุบันรัสเซียผลิตเชื้อเพลิงอัดเม็ดกว่า 1 ล้านตันต่อปี โดยส่งออกเสียร้อยละ 95
สหรัฐอเมริกา – ส่วนในสหรัฐอเมริกานั้นอัตราการบริโภคของพลังงานอัดเม็ดในประเทศยังจะเพิ่มสูงขึ้นช้าๆอย่างต่อเนื่อง แต่จะมีอัตราการเพิ่มขึ้นของด้านการผลิตอย่างรวดเร็ว เพราะแรงผลักดันจากผู้ผลิตพลังงานในตลาดยุโรป
ส่วนในประเทศไทยเองก็เริ่มมีผู้ประกอบการที่ได้ลงทุนธุรกิจโรงงานผลิตเชื้อเพลิงอัดเม็ด โดยส่วนใหญ่นำเข้าเครื่องจักรจากต่างประเทศ จะมีบางส่วนที่ดัดแปลงและผลิตเครื่องจักรเอง ปัจจุบันเริ่มมีการผลิตในเชิงพาณิชย์มากขึ้นแต่คาดว่ายังมีปริมาณการผลิตที่น้อย และที่สำคัญแม้ว่าความสามารถของผู้ประกอบการไทยในเชิงปฏิบัติการนั้นสูงแต่ในเชิงวิชาการ (know-how) ยังต้องเรียนรู้จากผู้ประกอบการในประเทศที่มีประสบการณ์เช่นออสเตรียเพื่อยกระดับคุณภาพการผลิตเชื้อเพลิงอัดเม็ดในประเทศไทยให้สูงขึ้น
ซึ่งเป็นสิ่งที่น่าท้าทายเพราะในอนาคตจะมีความต้องการเชื้อเพลิงอัดเม็ดเพิ่มสูงขึ้น ประเทศไทยซึ่งมีวัสดุชีวภาคที่สามารถใช้เป็นวัตถุดิบของการผลิตเชื้อเพลิงอัดเม็ดมากน่าจะสามารถเป็นแหล่งผลิตเชื้อเพลิงชีวภาคอัดเม็ดได้ และแม้ว่าเชื้อเพลิงอัดเม็ดนั้นจะมีข้อจำกัดดังที่ได้กล่าวไว้ข้างต้น เชื้อเพลิงอัดเม็ดอาจจะเป็นอีกทางเลือกของแหล่งพลังงานทดแทนที่จะมาช่วยตอบสนองความต้องการด้านพลังงานภายในประเทศที่เพิ่มสูงขึ้นในอนาคต